TP.HCM thiết lập vùng phát thải thấp hạn chế xe xăng

Sau Hà Nội, TP.HCM bắt đầu lên phương án thí điểm lập vùng phát thải thấp từ năm 2026 bằng một vành đai giới hạn gồm 15 cầu và 17 tuyến đường để hạn chế xe xăng, dầu lưu thông vào khu trung tâm.

Trên cơ sở chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí carbon, khí metan của Chính phủ và nghị quyết 98, UBND TP.HCM phân công Sở Xây dựng là cơ quan chủ trì xây dựng đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông phù hợp với quy mô TP.HCM. Cùng với đó lên kế hoạch kiểm soát khí thải giao thông và từng bước hạn chế xe chạy xăng, dầu.

Trong đó, đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông do Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM (thuộc Sở Xây dựng) đề xuất thí điểm thiết lập vùng phát thải thấp LEZ (Low Emission Zone) tại khu vực trung tâm vào năm 2026.

Khu vực LEZ được đề xuất dựa trên tiêu chí có mật độ giao thông và mức độ ô nhiễm cao nhất. Phạm vi là một vành đai giới hạn đủ lớn để đảm bảo phương tiện tham gia giao thông né tránh di chuyển vào các tuyến đường lân cận gây trầm trọng thêm giao thông ở vùng phát thải thấp.

Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM đề xuất thí điểm thiết lập vùng LEZ thuộc khu trung tâm thành phố bao gồm một vành đai giới hạn bởi 15 cây cầu và 17 tuyến đường.

Cụ thể, 15 cầu gồm Điện Biên Phủ - Bùi Hữu Nghĩa, cầu Bông (Đinh Tiên Hoàng), Hoàng Hoa Thám, Trần Khắc Chân, cầu Kiệu (Hai Bà Trưng), Công Lý (Nam Kỳ Khởi Nghĩa), Lê Văn Sỹ, Nguyễn Văn Cừ, cầu Ông Lãnh (Nguyễn Thái Học), cầu Calmette, Khánh Hội, Nguyễn Hữu Cảnh, Thị Nghè.

Và 17 tuyến đường/phố bao gồm Bà Huyện Thanh Quan, Nguyễn Phúc Nguyên, CMT8, Cao Thắng, Lê Hồng Phong, 3 Tháng 2, Lý Thái Tổ, Ngô Gia Tự, Hồ Thị Kỷ, Trần Phú, An Dương Vương, Nguyễn Trãi, Phan Văn Trị, Trần Hưng Đạo, Nguyễn Cảnh Chân, Trần Đình Xu.

Trong giai đoạn đầu, vành đai LEZ sẽ hạn chế lưu thông đối với xe kinh doanh, thương mại không đạt tiêu chuẩn Euro 4 (mức giới hạn về khí thải ô nhiễm) hoặc xe mô tô, xe gắn máy kinh doanh dịch vụ dưới tiêu chuẩn Euro 2. Các xe tải hạng nặng chạy bằng dầu diesel bị cấm hoàn toàn.

TP.HCM sẽ ưu tiên các phương tiện giao thông không phát sinh khí thải, xe thân thiện môi trường, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo, xe ưu tiên và phương tiện được cấp phép đặc biệt bởi cơ quan có thẩm quyền. Lộ trình từ năm 2027-2032, TP.HCM sẽ mở rộng phạm vi áp dụng, hạn chế tất cả các xe máy dưới Euro 2 và ô tô dưới Euro 4 lưu thông trong khu vực trung tâm.

Từ năm 2032 trở đi, TP.HCM sẽ nâng tiêu chuẩn khí thải đối với ô tô, xe gắn máy lưu thông vào vùng phát thải thấp. Đồng thời, triển khai mở rộng vùng phát thải thấp ra khu vực Vành đai 1. Cùng với đó, để thực thi hiệu quả, TP.HCM cũng triển khai lắp đặt mạng lưới camera nhận dạng biển số tự động (ANPR) tại mọi lối vào/ra của vùng LEZ trong giai đoạn 2026-2032 với 58 camera.

Hệ thống ANPR sẽ đối chiếu biển số với cơ sở dữ liệu đăng kiểm quốc gia để xác định tiêu chuẩn khí thải. Đồng thời, TP.HCM sẽ xử phạt tự động các trường hợp vi phạm được ghi nhận và gửi thông báo xử phạt điện tử đến chủ phương tiện. Giai đoạn từ 2032 dự kiến sẽ có khoảng 200 camera ANPR được lắp đặt trong toàn thành phố.