Kể từ Luật Trật tự, an toàn giao thông có hiệu lực, các quy định về dừng, đỗ xe, đặc biệt là hành vi đỗ xe trên vỉa hè, được siết chặt hơn. Song nhiều người vẫn nhầm lẫn hoặc chưa nắm rõ dẫn tới nguy cơ bị phạt tiền, trừ điểm giấy phép lái xe.
Hầu hết các tỉnh thành hiện nay đều được lắp đặt hệ thống camera AI giao thông có khả năng tự động phân tích hình ảnh/video thời gian thực để nhận diện biển số, loại phương tiện và hành vi vi phạm (vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ, đi sai làn...) để phục vụ xử lý phạt nguội nhằm nâng cao tính minh bạch và giảm ùn tắc.được mở rộng tính năng ghi nhận và "phạt nguội" các trường hợp vi phạm trật tự đô thị như lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, treo biển quảng cáo trái quy định, dừng đỗ, để xe trên đường, vỉa hè...
Căn cứ theo Điều 18 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định trên đường bộ, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được dừng xe, đỗ xe ở nơi có lề đường rộng hoặc khu đất ở bên ngoài phần đường xe chạy. Trường hợp lề đường hẹp hoặc không có lề đường thì chỉ được dừng xe, đỗ xe sát mép đường phía bên phải theo chiều đi của mình.
Trên đường phố, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ chỉ được dừng xe, đỗ xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình. Bánh xe gần nhất không được cách xa lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét.
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng liệt kê chi tiết các vị trí cấm dừng, đỗ xe. Danh mục này bao gồm bên trái đường một chiều, đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc bị che khuất tầm nhìn, trên cầu, gầm cầu vượt không được phép, song song cùng chiều với xe khác đang dừng đỗ, trước cổng cơ quan, tại điểm đón trả khách, phần đường dành cho người đi bộ qua đường và trên vỉa hè trái quy định của pháp luật.
Cùng với đó, xe đậu đỗ không gây cản trở, nguy hiểm cho người và phương tiện tham gia giao thông đường bộ. Đặc biệt, không được dừng đỗ trên phần đường dành cho người đi bộ hoặc tại nơi có biển báo "Cấm đỗ xe, Cấm dừng xe và đỗ xe".
Ngoài ra, Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định, vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ. Nếu trong trường hợp có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác thì tổ chức, cá nhân phải có phương án dùng tạm thời và phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Do đó, người dân chỉ được dừng đỗ xe trên vỉa hè khi khu vực đó có biển báo cho phép dừng đỗ; có vạch kẻ sơn chỉ định chỗ đỗ; hoặc được cấp có thẩm quyền cho phép bằng văn bản như trước trụ sở cơ quan Nhà nước, khu quy hoạch bãi đỗ.
Theo khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định mức xử phạt cho xe máy từ 400.000 - 600.000 đồng cho hành vi vi phạm dừng xe, đỗ xe ở lòng đường gây cản trở giao thông, ở lòng đường, vỉa hè trái phép. Đối với xe ô tô là 800.000 - 1.000.000 đồng. Ngoài phạt tiền, người điều khiển ô tô còn có thể bị trừ điểm giấy phép lái xe. Trường hợp hành vi vi phạm gây ùn tắc giao thông, mức phạt có thể tăng lên từ 4 đến 6 triệu đồng.