Cảnh báo nguy cơ vỡ lốc động cơ xe máy dầu diesel khi đăng kiểm

Sở Xây dựng TP.HCM vừa có văn bản gửi đến chủ phương tiện và doanh nghiệp vận tải một số lưu ý khi đăng kiểm ô tô theo quy trình mới. Cơ quan này cảnh báo rủi ro với xe sử dụng động cơ diesel, đặc biệt là xe đã sử dụng nhiều năm và không được bảo dưỡng đúng quy định.

Theo Quyết định số 43-2025-QĐ-TTg ngày 28/11/2025, từ 3/1/2026, ô tô phải đáp ứng mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất tại thời điểm kiểm định. Cụ thể, từ ngày 1/3 áp dụng khí thải mức 1 đối với ô tô sản xuất trước năm 1999; mức 2 đối với ô tô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016; mức 3 đối với ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021; mức 4 đối với ô tô sản xuất từ năm 2022.

Kể từ 2027, áp dụng mức 4 đối với ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 tham gia giao thông tại hai thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM. Năm 2028 áp dụng mức 5 đối với ô tô sản xuất từ năm 2022 tham gia giao thông trên địa bàn Hà Nội và TP.HCM.

Phương tiện cơ giới đường bộ được chia thành 5 mức tiêu chuẩn khí thải theo quy định đăng kiểm mới kể từ năm 2026. Ảnh: Tổng hợp.

Quy trình kiểm định khí thải khắt khe hơn đối với ôtô bắt đầu từ 1/3. Trong đó hạng mục gây lo lắng, tranh cãi trái chiều nhiều nhất đối với chủ sở hữu xe máy dầu là đo khí thải theo phương pháp "gia tốc tự do". Kỹ thuật viên tại các trung tâm kiểm định đạp hết ga trong điều kiện không tải để xe chạm đến ngưỡng vòng tua tối đa theo thiết kế nhà sản xuất.

Theo quy trình thực hiện của Cục Đăng kiểm, ôtô máy dầu và máy xăng có các bước kiểm định khí thải khác nhau. Với máy xăng, kiểm tra khí thải ở dải vòng tua cao được thực hiện ở khoảng 2.000 - 3.000 vòng/phút trong 30 giây. Với máy dầu, ngưỡng vòng tua không đồng nhất mà tùy loại xe.

Do đó, Sở Xây dựng TP.HCM đưa ra khuyến cáo đối với xe sử dụng động cơ dầu diesel, đặc biệt là xe cũ, không được bảo dưỡng đúng quy định, quy trình kiểm tra khí thải theo phương pháp gia tốc tự do (đạp ga tối đa) tiềm ẩn rủi ro hỏng hóc cơ khí như vỡ lốc máy hoặc cong tay biên.

Đối với xe dầu diesel đã qua sử dụng không được bảo dưỡng định kỳ có rủi ro ảnh hưởng đến động cơ khi kiểm định khí thải theo quy trình kiểm tra mới.

Nếu không xác định được giới hạn tốc độ không tải lớn nhất theo tài liệu kỹ thuật, chủ xe phải ký văn bản cam kết tự chịu trách nhiệm về các hư hỏng phát sinh trong quá trình kiểm tra. Trường hợp chủ xe không đồng ý ký cam kết hoặc đăng kiểm viên phát hiện động cơ có dấu hiệu bất thường (tiếng gõ lạ, rò rỉ nhiên liệu...), cơ sở đăng kiểm sẽ từ chối kiểm định và kết luận xe không đạt tiêu chuẩn.

Bên cạnh đó, Sở cũng khuyến cáo chủ phương tiện cần chủ động bảo dưỡng trước khi đưa xe đi kiểm định, chú trọng thay dầu bôi trơn, lọc gió, vệ sinh buồng đốt, kiểm tra hệ thống nhiên liệu và hệ thống xử lý khí thải. Việc không chuẩn bị kỹ có thể khiến phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải tương ứng với năm sản xuất, dẫn đến bị từ chối cấp giấy chứng nhận và tem kiểm định, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động vận tải.

Ngoài ra để hạn chế tình trạng quá tải, ùn ứ tại các cơ sở đăng kiểm, Sở Xây dựng TP.HCM đề nghị các hiệp hội vận tải và doanh nghiệp chủ động rà soát hạn đăng kiểm của xe, lập kế hoạch đưa xe đi kiểm định phù hợp, tránh dồn vào cùng thời điểm.